DANH MỤC THUỐC KÊ ĐƠN: NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT ĐỂ SỬ DỤNG THUỐC AN TOÀN

Danh mục thuốc kê đơn giữ vai trò quan trọng trong công tác quản lý và chăm sóc sức khỏe trong lĩnh vực y tế. Đây là tập hợp các loại thuốc chỉ được phép sử dụng khi có chỉ định từ bác sĩ hoặc người có chuyên môn. Việc hiểu và nắm rõ danh mục thuốc kê đơn giúp người dân sử dụng thuốc an toàn, đúng quy định và góp phần tuân thủ các hướng dẫn của Bộ Y tế.

Thuốc kê đơn là gì?

Thuốc kê đơn là thuốc khi cấp phát, bán lẻ và sử dụng phải có đơn thuốc. Việc sử dụng không theo đúng chỉ định của người kê đơn thì có thể nguy hiểm tới tính mạng, sức khỏe của bệnh nhân.

Thuốc không kê đơn là thuốc khi cấp phát, bán lẻ và sử dụng không cần đơn thuốc, thuộc Danh Mục thuốc không kê đơn do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành, đáp ứng các tiêu chí sau:

Thuốc có độc tính thấp, trong quá trình bảo quản và đưa vào trong cơ thể người không tạo ra các sản phẩm phân hủy có độc tính, không có những phản ứng có hại nghiêm trọng dẫn đến tử vong, đe dọa tính mạng, nhập viện hoặc kéo dài thời gian nằm viện, để lại di chứng nặng nề hoặc vĩnh viễn, gây dị tật thai nhi hoặc bất kỳ phản ứng có hại khác gây hậu quả nghiêm trọng cho người bệnh;
Thuốc có khoảng liều dùng rộng, an toàn cho các nhóm tuổi, ít có ảnh hưởng đến việc chẩn đoán và điều trị các bệnh cần theo dõi lâm sàng;
Thuốc được chỉ định trong điều trị các bệnh không nghiêm trọng và người bệnh có thể tự điều trị, không nhất thiết phải có sự kê đơn và theo dõi của người hành nghề khám chữa bệnh;
Đường dùng, dạng thuốc đơn giản mà người sử dụng có thể tự dùng (chủ yếu là đường uống, dùng ngoài da) với hàm lượng, nồng độ thích hợp cho việc tự điều trị;
Thuốc ít tương tác với các thuốc khác và thức ăn, đồ uống thông dụng;
Thuốc ít có gây tình trạng lệ thuộc;
Thuốc ít có nguy cơ bị lạm dụng, sử dụng sai mục đích ảnh hưởng an toàn của người sử dụng;
Thuốc đã lưu hành tại Việt Nam tối thiểu 05 năm.

Danh mục thuốc kê đơn

Theo công văn số 1517/BYT-KCB của Bộ Y tế, danh mục thuốc kê đơn mới nhất hiện nay gồm có 30 nhóm thuốc, bao gồm:

Nhóm 1: Thuốc gây nghiện.
Nhóm 2: Thuốc hướng tâm thần và tiền chất dùng làm thuốc.
Nhóm 3: Thuốc gây mê.
Nhóm 4: Thuốc điều trị giun chỉ, sán lá.
Nhóm 5: Thuốc kháng sinh.
Nhóm 6: Thuốc điều trị virus.
Nhóm 7: Thuốc điều trị nấm.
Nhóm 8: Thuốc giảm đau, chống viêm không steroid trừ Acetylsalicylic acid (Aspirin) và Paracetamol.
Nhóm 9: Thuốc điều trị bệnh gút.
Nhóm 10: Thuốc cấp cứu và chống độc.
Nhóm 11: Thuốc điều trị ung thư và tác động vào hệ thống miễn dịch.
Nhóm 12: Thuốc điều trị parkinson.
Nhóm 13: Thuốc điều trị lao.
Nhóm 14: Thuốc điều trị sốt rét.
Nhóm 15: Thuốc điều trị đau nửa đầu (Migraine).
Nhóm 16: Thuốc tác động lên quá trình đông máu.
Nhóm 17: Máu, chế phẩm máu, dung dịch cao phân tử.
Nhóm 18: Các loại thuốc tim mạch bao gồm thuốc điều trị bệnh mạch vành, thuốc điều trị tăng huyết áp, thuốc điều trị hạ huyết áp, thuốc chống loạn nhịp, thuốc chống huyết khối, thuốc hạ lipid máu, thuốc điều trị suy tim.
Nhóm 19: Thuốc dùng cho chẩn đoán.
Nhóm 20: Thuốc lợi tiểu.
Nhóm 21: Thuốc chống loét dạ dày: Thuốc kháng histamin H2, thuốc ức chế bơm proton.
Nhóm 22: Hormone (corticoid, insulin và nhóm hạ đường huyết…) và nội tiết tố (trừ thuốc tránh thai).
Nhóm 23: Huyết thanh và globulin miễn dịch.
Nhóm 24: Thuốc giãn cơ và tăng trương lực cơ.
Nhóm 25: Sinh phẩm dùng chữa bệnh (trừ men tiêu hoá).
Nhóm 26: Thuốc điều trị rối loạn cương.
Nhóm 27: Dung dịch truyền tĩnh mạch.
Nhóm 28: Thuốc làm co, dãn đồng tử và giảm nhãn áp.
Nhóm 29: Thuốc cầm máu sau sinh, chống sinh non.
Nhóm 30: Thuốc thúc đẩy sinh.

Một số lưu ý khi kê đơn và bán thuốc kê đơn

Thuốc kê đơn là nhóm thuốc có hiệu quả điều trị cao nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng nếu sử dụng không đúng hướng dẫn. Vì vậy, quá trình kê đơn và phân phối thuốc kê đơn đòi hỏi bác sĩ, dược sĩ và người bán thuốc phải có trình độ chuyên môn vững vàng cùng tinh thần trách nhiệm cao. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng trong việc kê đơn và bán thuốc kê đơn:

Khi kê đơn thuốc, bác sĩ cần tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật, nguyên tắc chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Đồng thời, bác sĩ phải xác định chính xác tình trạng bệnh, lựa chọn loại thuốc phù hợp với từng bệnh nhân, ghi rõ liều dùng, cách sử dụng, thời gian điều trị và những lưu ý cần thiết. Bên cạnh đó, việc thường xuyên cập nhật thông tin về danh mục thuốc kê đơn và các nhóm thuốc liên quan cũng là yêu cầu quan trọng đối với bác sĩ.

Đối với hoạt động bán thuốc kê đơn, dược sĩ và người bán thuốc cần kiểm tra cẩn thận đơn thuốc, xác minh thông tin của bác sĩ và người bệnh, cấp phát đúng loại thuốc theo chỉ định và hướng dẫn bệnh nhân sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả. Ngoài ra, thuốc cần được bảo quản đúng quy định và việc báo cáo, thống kê, kiểm tra thuốc kê đơn cũng phải được thực hiện đầy đủ theo quy định hiện hành.

Kê đơn và bán thuốc kê đơn là hoạt động có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sự an toàn của người bệnh. Vì vậy, đội ngũ bác sĩ, dược sĩ và người bán thuốc cần không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cũng như cập nhật kiến thức mới nhằm đảm bảo việc sử dụng thuốc đạt hiệu quả và an toàn tối ưu.

Tin tức